Diyabetli Ayak Bakımı

Diyabetli ayakta terleme fonksiyonu ortadan kalktığından ayak bakımı dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri olmalıdır. Hatalı yapılan işlemler ya da ihmal edilen küçük ayak problemleri ileride hoş olmayan ciddi sonuçlara yol açabilir. Çünkü vücudu taşıyan ve baskı altında kalan ayaklar yaralanmalara en açık organdır.
Diyabetlilerde ayak probleminin en önemli nedeni yetersiz ayak bakımı ve ayakkabı sorunları ile ortaya çıkar. Tırnakların yanlış kesilmesi, tırnak batması, nasırlar, dar çorap kullanımı, sıyrıklar, ayakkabı vurması, yanıklar,parmak aralarındaki ve tırnaklardaki mantarlar en sık rastlanan ayak yarası sebepleri arasında yer almaktadırlar.
Tedavi edilmeyen diyabette ayak ve bacaktaki sinirlerin işlevi bozularak nöropati(hissetmeme)meydana gelir. Bu kimseler ağrıyı hissetmede, sıcaklığı hissetmede, dokunmayı hissetmede azalma yaşarlar. Bunun sonucunda yaralanmalar farkedilmez farkedildiğinde de ikincil bakteriyel enfeksiyonlar oluşmuş ve tedavisi çok zorlaşmış olur.
Ayaklarda his kaybı olduğundan ağrıyı algılayamadığından ayağa batan çivi, iğne gibi yabancı cisimlerin hissedilmemesi iltihaplara zemin hazırlar. Çoraplarda içte kalan dikiş kıvrımları, ayakkabı vurmaları, ayakkabı içinde kalmış kum, taş gibi yabancı cisimler ayaklarda tahriş ve küçük yaralanmalara neden olabilir.
Diyabetli ayaklarda his kaybından dolayı ağrı farkedilmediğinden yara ilerler. Ayakları çok üşüyen diyabetli ısınmak için ayaklarını kalorifer peteğine, sobaya, elektrikli ısıtıcıya dayayabilir. Ayak altına yatarken sıcak su torbası sıcak pet şişe koyanlarda yanıklar ortaya çıkabilir. Bu istenmeyen durumlar diyabetle birleştiğinde charco ayağa, parmak kayıplarına daha ilerisi amputasyona kadar giden evrelere evrilebilir.
Tırnak batmasında ağrı da hissedilmediğinden hasta enfeksiyon oluşup ayak şiştiğinde durumun farkına varır.
Aşağıdaki durumlardan bir ya da bir kaçı ile karşılaşan diyabetli kimselerin ayaklarının tehlike altında olduğunu bilerek hızlıca tedaviye başlamaları önerilir .
– Ayak kuruluğu
– Parmak aralarında mantar(t.pedis)
– Ayaklarda kabarcık ve su toplamaları
– Nasır
– Ayaklarda üşüme
– Duyu ve dokunmada hissizlik( nöropati)
-Sigara içenlerde tırnaklarda kalınlaşma şekil değişimi veya içe kıvrılma (u.incarnatus)

DİYABETLİ KİŞİLERİN AYAK BAKIMI İÇİN YAPMASI GEREKENLER

– Ayaklar her gün ılık sabunlu suyla yıkanmalı parmak araları yumuşak havlu veya havlu kağıt ile çok iyi silinmeli
– Ayak tabanı bir ayna yardımıyla kesik, mantar, kabarcık, nasır olma ihtimaline karşı kontrol edilmelidir.
– Ayaklar diyabetik ayak kremi ile nemlendirilmeli parmak aralarına sürülmemelidir. Parmak aralarına pudra sürülebilir.
– Evde kesinlikle önü kapalı terlikle dolaşılmalı, dışarıda çıplak ayakla dolaşılmamalıdır.
– Giyilen ayakkabılar ne dar ne de bol olmalıdır.
– Çoraplar her gün değiştirilmelidir.
– Çoraplar dikişsiz olmalı tamir edilmiş çoraplar kullanılmamalıdır.
– Çoraplar pamuklu veya yünlü olmalıdır.
– Çorabın düşmesini engelleyecek lastik bantlar veya jartiyer kullanılmamalıdır.
– Mümkünse her gün farklı ayakkabı kullanılmalıdır.
– Nasırlar ve ölü dokular kesilmemeli, asit içeren nasır bantları kesinlikle kullanılmamalı, nasır bakımı uzman kişilerce yapılmalıdır.
– Ayağınız üşüyorsa kalorifer peteğine bir ısıtıcı kaynağına dayamak yerine iki kat çorap giyilmelidir.
– Ayaklarınızı çok sıcaktan ve soğuktan uzak tutunuz.
– Tırnaklarınızı oval değil düz kesiniz. Tırnaklarınızı derin ve çok köşelere girecek kadar kesmemeye dikkat edin.
– Tırnak batmalarını ayak sağlığı uzmanına ya da doktorunuza göstermeden kendiniz tedavi etmeye kalkışmayınız.
– Ayakkabılar deri malzemeden tabanları kalın dikişsiz yumuşak ve rahat olmalıdır.
– Ayakkabının içi giyilmeden elle kontrol edilmelidir.
– Bayanların yazlık ayakkabıları önlerden kapalı olmalı parmak arası sandalet kullanılmamalıdır.
– Ayakkabı almak için ayaklarımızın hareketten şiştiği günün ikinci yarısı yani öğleden sonraki zaman dilimi tercih edilmelidir.
– Yeni ayakkabılar günde 1 saatten fazla giyilmemelidir.
– Bacak bacak üstüne atılmadan oturulmalıdır.
– Sigara içilmemelidir.
– Ayaklar karıncalanıyorsa yürüyüş tercih edilmelidir.
– Ayak parmakları birbirine sürtüyorsa bunu engelleyecek destek ürünleri kullanılmalıdır.
– Ayakkabılar bağcıklı değil, cırtcırtlı deri, esnek, rahat, Eva taban kalın olmalıdır.